Szkło w konstrukcji przeciwpożarowej – fakty i mity

Wielu inwestorów i nawet niektórych wykonawców wciąż uważa, że szkło i bezpieczeństwo pożarowe to pojęcia, które się wykluczają. Tymczasem nowoczesne technologie produkcji szkła ognioochronnego pozwalają tworzyć przegrody, które wytrzymują działanie ognia nawet przez trzy godziny. Mimo to wokół tematu narosło sporo mitów, które skutecznie odstraszają od rozważania szklanych rozwiązań tam, gdzie są one nie tylko dozwolone, ale wręcz najbardziej funkcjonalne. W tym artykule obalamy najpopularniejsze błędne przekonania i przedstawiamy rzeczywiste możliwości szkła w ochronie przeciwpożarowej.

Czy zwykłe szkło może pełnić funkcję ochronną?

To jeden z najczęstszych błędów, który może kosztować nie tylko straty materialne, ale przede wszystkim zagrożenie dla ludzi. Zwykła tafla szkła, nawet hartowanego, pęka po kilku minutach kontaktu z ogniem. Temperatura rzędu 700 stopni Celsjusza powoduje całkowite zniszczenie standardowego przeszklenia.

Szkło ognioochronne to zupełnie inna kategoria produktu. Jego konstrukcja opiera się na strukturze wielowarstwowej, w której między taflami znajduje się specjalna warstwa żelowa lub foliowa. To właśnie ona odpowiada za właściwości ochronne. W kontakcie z ogniem żel spienia się i twardnieje, tworząc nieprzezroczystą, ale skuteczną barierę dla płomieni i gorąca.

Nie ma więc możliwości, aby zwykłe szkło mogło spełniać funkcję przeciwpożarową. Każda realizacja wymagająca ochrony ogniowej musi bazować na certyfikowanych produktach z odpowiednimi atestami. Używanie niewłaściwych materiałów to nie tylko złamanie przepisów, ale przede wszystkim ryzyko tragedii.

Jakie klasy odporności ogniowej obowiązują?

System klasyfikacji ogniowej w Europie jest jednolity i przejrzysty. Oznaczenia EI określają dwa kluczowe parametry: szczelność i izolacyjność. Litera E oznacza szczelność ogniową – przegroda nie przepuszcza płomieni ani gorących gazów. Litera I to izolacyjność – ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.

Cyfra po literach to czas w minutach, przez jaki przegroda zachowuje swoje właściwości. Najpopularniejsze klasy to EI30, EI60, EI90, EI120 i EI180. Im wyższa klasa, tym dłuższy czas ochrony, ale też grubsza konstrukcja szkła. Ściana ppoż w klasie EI30 to zupełnie inna grubość niż system EI120, co trzeba uwzględnić już na etapie projektowania otworów i framug.

Przepisy budowlane dokładnie określają, gdzie jaka klasa jest wymagana. Korytarz ewakuacyjny to zwykle minimum EI15, klatka schodowa wymaga EI30, a granice stref pożarowych mogą potrzebować nawet EI60 lub wyżej. Nie ma miejsca na domysły – każdy obiekt wymaga indywidualnej analizy i doboru rozwiązań zgodnie z projektem przeciwpożarowym.

Czy przegrody ogniowe muszą być masywne i ciężkie?

Mit o konieczności stosowania masywnych, murowanych ścian przeciwpożarowych dawno został obalony przez rozwój technologii. Nowoczesne systemy całoszklane w połączeniu z certyfikowanymi profilami aluminiowymi lub stalowymi tworzą przegrody o wadze znacznie mniejszej niż tradycyjne rozwiązania. To ogromna zaleta szczególnie w budynkach o konstrukcji szkieletowej lub przy modernizacjach obiektów zabytkowych.

Lekkość nie idzie jednak w parze z niższą skutecznością. Prawidłowo zaprojektowana i zamontowana przegroda szklana zapewnia taką samą ochronę jak murowana, a często nawet lepszą. Przewaga szkła objawia się też w innych aspektach. Przezroczystość pozwala na lepszą orientację w przestrzeni podczas ewakuacji. Straż pożarna widzi, co dzieje się po drugiej stronie przegrody, co ułatwia podjęcie właściwych działań ratunkowych.

Dodatkowo szklane przegrody nie blokują dostępu światła naturalnego. W przestrzeniach biurowych czy hotelowych to kluczowa kwestia dla komfortu użytkowników. Możliwość podziału budynku na strefy pożarowe bez tworzenia ciemnych, zamkniętych korytarzy to zaleta, którą coraz częściej doceniają architekci i inwestorzy.

Czy szkło przeciwpożarowe szybko traci przezroczystość?

Wiele osób obawia się, że szkło ognioochronne po jakimś czasie użytkowania stanie się mętne lub pożółknie. To obawa uzasadniona, jeśli mówimy o przestarzałych technologiach sprzed dwudziestu lat. Obecnie produkowane rozwiązania działają inaczej.

Wysokiej klasy szkło ognioochronne zachowuje przejrzystość w zakresie temperatur od minus czterdziestu do plus pięćdziesięciu stopni Celsjusza. Oznacza to, że można je stosować zarówno w przegrodach wewnętrznych, jak i w drzwiach zewnętrznych czy fasadach. Nie traci właściwości optycznych przez dziesiątki lat użytkowania, co potwierdzają liczne realizacje z początku lat dwutysięcznych, które do dziś funkcjonują bez problemu.

Współczynnik przepuszczalności światła w najlepszych produktach sięga dziewięćdziesięciu procent. To oznacza, że różnica między szkłem ognioochronnym a zwykłym jest praktycznie niezauważalna dla oka. Nawet bardzo grube konstrukcje w klasie EI120 czy EI180 pozostają przejrzyste, szczególnie gdy wykorzystuje się szkło odżelazione jako bazę.

Jakie są rzeczywiste ograniczenia szkła ognioochronnego?

Każdy materiał ma swoje ograniczenia i szkło ognioochronne nie jest wyjątkiem. Pierwszym z nich jest grubość – im wyższa klasa EI, tym grubsza szyba. System EI180 może mieć nawet pięć-sześć centymetrów grubości, co wymaga odpowiednich framug i systemów mocowań. To trzeba uwzględnić już na etapie projektu architektonicznego.

Drugim ograniczeniem są wymiary maksymalne pojedynczej tafli. Choć technologia pozwala dziś na produkcję szyb nawet o wymiarach dwa i dwa dziesiąte na cztery i dwa dziesiąte metra, to nie każdy system ramowy to udźwignie. Duże przeszklenia wymagają odpowiedniego wzmocnienia konstrukcji i profesjonalnego montażu.

Trzecią kwestią jest koszt. Szkło przeciwpożarowe jest znacznie droższe od standardowego. Jednak przy kalkulacji warto uwzględnić pełen obraz – oszczędność miejsca, brak konieczności dodatkowego oświetlenia w korytarzach, czy wyższa wartość estetyczna przestrzeni. Często okazuje się, że pozorna drożyzna jest ekonomicznie uzasadniona.

Czy można łączyć różne funkcje w jednej przegrodzie?

Jednym z największych atutów nowoczesnych systemów ognioochronnych jest możliwość łączenia różnych funkcji. Ściany całoszklane mogą być jednocześnie przegrodami przeciwpożarowymi i akustycznymi. W obiektach biurowych czy hotelowych to nieoceniona zaleta – jeden system zapewnia bezpieczeństwo, wycisza pomieszczenia i zachowuje transparentność przestrzeni.

Parametry akustyczne dobrych systemów ognioochronnych sięgają 45 decybeli redukcji hałasu bez konieczności dołączenia dodatkowych szyb. To wynik lepszy niż wiele standardowych ścian działowych. Połączenie ochrony przed ogniem i hałasem w jednej konstrukcji upraszcza projekt i montaż, a także redukuje koszty w porównaniu do stosowania dwóch oddzielnych systemów.

Możliwe jest również łączenie właściwości ognioochronnych z innymi funkcjami – antywłamaniowymi, kuloodpornymi czy przeciwsłonecznymi. Wymaga to dołączenia odpowiednich warstw szkła, ale technologia to umożliwia. Oczywiście każda kombinacja musi być przebadana i certyfikowana jako całość, nie można dowolnie komponować warstw.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze systemu?

Najważniejsza zasada brzmi: szkło ognioochronne nigdy nie funkcjonuje samodzielnie. Zawsze jest elementem kompletnego systemu, na który składają się profile, uszczelki, zawiasy, zamki i wszystkie elementy montażowe. System musi posiadać kompleksowe certyfikaty i aprobaty techniczne. Nie można wymieniać poszczególnych elementów na „podobne”, bo to zmienia specyfikację i może pozbawić całość właściwości ochronnych.

Drugim kluczowym aspektem jest montaż. Nawet najlepszy system źle zamontowany nie zapewni deklarowanej odporności ogniowej. Instalację powinien przeprowadzać specjalista z odpowiednimi uprawnieniami i doświadczeniem. Po montażu należy wymagać dokumentacji powykonawczej potwierdzającej zgodność z projektem i normami.

Trzecia kwestia to dokumentacja. Producent musi dostarczyć komplet certyfikatów, deklaracji zgodności i protokołów badań ogniowych. Szklane ściany przeznaczone do zastosowań przeciwpożarowych bez odpowiedniej dokumentacji to tylko drogie przeszklenie bez gwarancji skuteczności. W razie kontroli czy – co gorsze – rzeczywistego pożaru, brak certyfikatów może mieć poważne konsekwencje prawne i ubezpieczeniowe.

Szkło w konstrukcjach przeciwpożarowych to sprawdzone i skuteczne rozwiązanie, które łączy bezpieczeństwo z estetyką nowoczesnej architektury. Kluczem do sukcesu jest wybór certyfikowanych systemów, profesjonalny montaż i świadomość zarówno możliwości, jak i ograniczeń tej technologii.